Hosting En Sık Kullanılan Temel Teknik Terimler Nelerdir? makale başlığını incelemektesiniz.
Hosting, alan adı ve genel internet teknolojileri dünyasında kullanılan temel terimleri anlamak, dijital varlığınızı (web sitenizi) yönetirken karşılaşacağınız kavramları netleştirmeniz ve daha bilinçli kararlar almanız için kritik öneme sahiptir. İşte bir web sitesinin temelini oluşturan, en önemli 50'den fazla, en sık kullanılan teknik terimler ve anlaşılır açıklamaları:
ALAN ADI, ERİŞİM VE YÖNLENDİRME TERİMLERİ:
Terim Tanım ve Önemi Alan Adı (Domain Name) Bir web sitesinin internet üzerindeki adresi ve kimliğidir (Örnek: pluslayer.com). İnsanların kolay ulaşması için kullanılır.IP Adresi (Internet Protocol Address) İnternete bağlı her cihaza atanan benzersiz sayısal etikettir. Statik IP (sabit) ve Dinamik IP (değişken) türleri bulunur. DNS (Domain Name System) İnternetin "telefon rehberi"dir. Alan adlarını sunucuların IP adreslerine çeviren küresel dağıtık sistemdir. DNS Yayılımı (Propagation) DNS kayıtlarındaki bir değişikliğin, dünya genelindeki tüm sunuculara güncellenme sürecidir (birkaç saat sürebilir). NS Kaydı (Name Server Record) Bir alan adının hangi DNS sunucuları tarafından yönetildiğini gösteren kayıttır. A Kaydı (Address Record) Bir alan adını, sunucunun belirli bir IP adresiyle doğrudan eşleştiren en temel DNS kaydıdır. CNAME Kaydı (Canonical Name) Bir alt alan adını (subdomain), başka bir alan adına yönlendirmek için kullanılan DNS kaydıdır (Takma isim). MX Kaydı (Mail Exchange Record) Alan adına gönderilen e-postaların hangi sunucuya yönlendirileceğini belirleyen kayıttır. TXT Kaydı Alan adı doğrulama (SPF/DKIM) gibi metin tabanlı bilgileri barındıran DNS kaydıdır. WHOIS Bir alan adının tescil edildiği tarihi, sahibi ve iletişim bilgilerini içeren genel veri tabanıdır.
HOSTING VE SUNUCU DONANIM TERİMLERİ:
Terim Tanım ve Önemi Web Hosting Bir web sitesinin tüm dosyalarının, 7/24 internete bağlı sunucularda depolanması ve barındırılması hizmetidir. Sunucu (Server) Web sitenizin dosyalarını barındıran ve internetten gelen isteklere yanıt veren, özel donanıma sahip güçlü bilgisayardır. CPU (Central Processing Unit) Sunucunun beyni; tüm web sitesi işlemlerini ve kodları yürütme hızını belirleyen ana işlem birimidir. RAM (Random Access Memory) Sunucunun anlık olarak hızlı erişim için kullandığı geçici bellektir. Performans için kritiktir. SSD/NVMe Disk Geleneksel HDD'ye göre çok daha hızlı veri okuma/yazma hızına sahip Katı Hal Sürücüleridir. Veri Merkezi (Data Center) Sunucuların, ağ donanımının yer aldığı, yüksek güvenlikli, iklimlendirilmiş özel tesislerdir. Tier Seviyesi Veri merkezinin yedekliliğini ve yıllık kesintisiz çalışma (uptime) süresi garantisini belirten uluslararası standarttır. VPS (Virtual Private Server) Fiziksel sunucunun sanallaştırılarak, garantili kaynaklara sahip bağımsız sanal sunuculara bölünmesidir. Dedicated Server Tüm donanım kaynakları tek bir müşteriye ayrılmış olan, kaynakları paylaşılmayan sunucu çözümüdür. Cloud Hosting (Bulut Barındırma) Birden fazla sunucudan oluşan bir ağ üzerinde, esnek ve anlık ölçeklenebilir kaynaklar sunan modern modeldir.
PERFORMANS, BAĞLANTI VE HIZ TERİMLERİ:
Terim Tanım ve Önemi Bant Genişliği (Bandwidth) Bir web sitesinin belirli bir süre içinde transfer edebileceği toplam veri hacmi limitidir. Gecikme Süresi (Latency) Verinin sunucu ile kullanıcı arasında gidip gelmesi için geçen süredir ("Ping" süresi). Uptime Bir hosting hizmetinin kesintisiz olarak çalışır durumda olduğu sürenin yüzdesidir (Örnek: %99.99). CDN (Content Delivery Network) Statik içerikleri kullanıcıya en yakın sunucudan sunarak yüklenme süresini ve gecikmeyi azaltan dağıtık sunucu ağıdır. Önbellek (Cache) Sık erişilen verilerin geçici olarak depolanarak sunucu yükünü azaltan mekanizmadır. TTL (Time To Live) DNS kaydının, ağ üzerindeki cihazlarda ne kadar süre önbellekte tutulacağını belirten değerdir.
GÜVENLİK, PROTOKOL VE AĞ TERİMLERİ:
Terim Tanım ve Önemi SSL Sertifikası (Secure Sockets Layer) Web sitesi ile tarayıcı arasındaki veri iletişimini şifreleyen dijital güvenlik protokolüdür. HTTPS (HTTP Secure) SSL sertifikası sayesinde şifrelenmiş veri transferi yapan güvenli internet protokolüdür. HTTP (Hypertext Transfer Protocol) Web sayfalarının ve diğer kaynakların internet üzerinden transfer edilmesini sağlayan temel şifresiz protokoldür. Firewall (Güvenlik Duvarı) Sunucuya gelen ve giden ağ trafiğini filtreleyerek yetkisiz erişimi ve kötü amaçlı trafiği engelleyen sistemdir. DDoS (Distributed Denial of Service) Sunucuyu aşırı trafikle boğarak hizmeti erişilemez hale getirmeyi amaçlayan siber saldırı türüdür. Malware Bilgisayar sistemlerine zarar vermek, yetkisiz erişim sağlamak veya veri çalmak için tasarlanmış kötü amaçlı yazılımların genel adıdır. Yedekleme (Backup) Verilerin kaybolma, bozulma veya silinme riskine karşı güvenli bir ortama periyodik olarak kopyalanması işlemidir. Port Ağ bağlantılarında belirli bir hizmeti veya uygulamayı tanımlayan mantıksal numaradır (Örnek: HTTPS için 443). Protokol Ağ cihazlarının birbirleriyle iletişim kurarken kullandığı standart kurallar bütünüdür (Örnek: TCP/IP). SFTP (Secure File Transfer Protocol) Dosya transferini şifreli ve güvenli bir şekilde gerçekleştirmeye yarayan protokoldür. SSH (Secure Shell) Sunucunun komut satırı arayüzüne uzaktan, şifreli ve güvenli erişim sağlayan protokoldür. VPN (Virtual Private Network) Kullanıcının internet bağlantısını şifreleyerek gizli ve güvenli bir sanal ağ oluşturmasını sağlayan teknolojidir. Patch (Yama) Bir yazılımdaki hatayı veya güvenlik açığını gidermek için uygulanan küçük düzeltme veya güncellemedir. Root Linux tabanlı işletim sistemlerinde en üst düzey yönetici (süper kullanıcı) yetkisidir. RPO (Recovery Point Objective) Bir felaket durumunda kabul edilebilir maksimum veri kaybı miktarıdır. RTO (Recovery Time Objective) Bir felaket sonrası hizmetin ne kadar sürede yeniden çalışır hale getirileceğinin belirlenmesidir.
YAZILIM VE YÖNETİM TERİMLERİ:
Terim Tanım ve Önemi CMS (Content Management System) Web sitesi içeriğini teknik bilgiye gerek kalmadan yönetmeye yarayan yazılımlardır (WordPress vb.). Veri Tabanı (Database) Web sitenizdeki dinamik verileri (kullanıcı bilgileri, ürünler) yapılandırılmış bir şekilde depolayan sistemdir (MSSQL, MySQL, MariaDB, PostgreSQL, Oracle, MongoDB ve ScyllaDB vb.). PHP Web sitelerinin dinamik çalışmasını sağlayan, sunucu tarafında çalışan en popüler betik dillerinden biridir. API (Application Programming Interface) Farklı yazılım sistemlerinin birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan arayüzdür. Cron Job Belirlenen saat ve tarihlerde sunucu üzerinde otomatik olarak çalıştırılmak üzere zamanlanmış görevdir. İndeks (Index) Arama motorlarının sitenizi tarayarak verilerini kaydetmesi sürecidir. FTP (File Transfer Protocol) Sunucuya dosya yüklemeyi ve indirmeyi sağlayan standart protokoldür. Lisans Kullanıcının bir yazılımı yasal olarak kullanma hakkını veren izin belgesidir. Load Balancer (Yük Dengeleyici) Gelen ağ trafiğini birden fazla sunucuya dağıtarak sunucuların aşırı yüklenmesini önleyen sistemdir.
HOSTING VE SUNUCU KONTROL PANELLERİ:
Terim Tanım ve Önemi cPanel WHM Kullanıcı dostu arayüzü sayesinde dünyada en yaygın kullanılan Linux tabanlı hosting kontrol panelidir. Plesk Hem Linux hem de Windows sunucular için geliştirilmiş, güçlü otomasyon kabiliyetine sahip popüler bir kontrol panelidir. DirectAdmin Hafif yapısı, yüksek performansı ve uygun lisanslama fiyatları nedeniyle tercih edilen bir kontrol panelidir. ISPmanager Modüler yapısı ve esnekliği sayesinde farklı sunucu ihtiyaçlarına kolayca adapte olabilen bir kontrol panelidir. MaestroPanel Türkiye'de geliştirilmiş, özellikle Windows sunucular ve MSSQL için güçlü yönetim araçları sunan bir kontrol panelidir. Hosting Controller Büyük hosting firmaları için tasarlanmış, geniş ölçekli otomasyon ve entegrasyon sunan gelişmiş bir kontrol paneli yazılımıdır.
Bu kapsamlı teknik terimler sözlüğü, dijital varlığınızı yönetirken karşılaştığınız kavramları netleştirme ve daha bilinçli kararlar almanıza yardımcı olma hedefiyle hazırlanmıştır. PlusLayer olarak, sunduğumuz her hizmetin arkasındaki teknolojiyi anlamanızı önemsiyoruz.
Unutmayın, PlusLayer sadece bir hizmet sağlayıcısı değil, aynı zamanda güvenilir bir rehberiniz ve iş ortağınızdır. Listede yer alan tüm bu karmaşık terimlerin kesintisiz çalışmasını sağlamak, bizim 7/24 görevimizdir. Alan adınızın tescilinden, sunucunuzun güvenliğine kadar her adımda, uzman teknik ekibimiz size destek olmaya hazırdır.